دادهٔ زنده · به‌روزرسانی خودکار

دلار یا صندوق درآمد ثابت؛ کدام برای شما بهتر است؟

دلار و صندوق درآمد ثابت هر دو گزینه‌های کم‌هیجان سبد محسوب می‌شوند، اما ریسکشان از دو جنس متفاوت است: درآمد ثابت سود منظم ریالی می‌دهد ولی در برابر جهش نرخ ارز بی‌دفاع است؛ دلار سود دوره‌ای ندارد ولی در جهش ارزی دقیقاً همان پوششی است که درآمد ثابت نمی‌دهد. در سال‌های آرام ارزی، سود درآمد ثابت معمولاً جلوتر از دلار می‌نشیند و در سال‌های جهش، برعکس. به همین دلیل بسیاری این دو را مکمل هم نگه می‌دارند، نه جایگزین هم. جدول زیر وضعیت زندهٔ هر دو را نشان می‌دهد. این مقایسه آموزشی است، نه توصیهٔ خرید.

کدام دو دارایی را مقایسه کنیم؟

دارایی اول
دارایی دوم

مقایسهٔ زندهٔ دلار و صندوق درآمد ثابت در یک نگاه

دلار

دلار آزاد

زمان به‌روزرسانی نامشخص

مقایسهٔ دلار و صندوق درآمد ثابت
ویژگی دلار صندوق درآمد ثابت
قیمت لحظه‌ای تومان / دلار آزاد زمان به‌روزرسانی نامشخص قیمت واحد ندارد؛ معیار، متوسط سود مؤثر سالانه است
تغییر ۲۴ ساعته
تغییر هفتگی
تغییر ماهانه
تغییر سالانه
روند ۳۰ روزه
نوسان تقریبی ۳۰ روزه بسیار کم
کم‌نوسان‌تر در ۳۰ روز: صندوق درآمد ثابت نقدشوندگی بالاتر: دلار این جمع‌بندی فقط مقایسهٔ داده است، نه توصیه.

نتیجهٔ این ابزار جنبهٔ آموزشی و تقریبی دارد، توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست و مسئولیت تصمیم‌ها بر عهدهٔ کاربر است.

این محاسبه عمومی است. برای دیدن نسخهٔ شخصی‌سازی‌شده، تست ریسک سرمایم را شروع کنید.

شروع تست ریسک

معرفی کوتاه دلار و صندوق درآمد ثابت

دلار

ارز مرجع با نقدشوندگی بالا؛ بازده آن فقط از رشد نرخ ارز می‌آید و به همین دلیل در دوره‌های ثبات، عملاً بدون بازده می‌ماند. در مقابل، در جهش‌های ارزی تمام تغییر نرخ را یکجا منعکس می‌کند. نگهداری فیزیکی آن ریسک سرقت و محدودیت مقرراتی دارد.

صندوق درآمد ثابت

صندوقی تحت نظارت سازمان بورس با سود تقریباً پایدار و نوسان ناچیز؛ مناسب پولی که به‌زودی لازم می‌شود یا نقش لنگر ثبات سبد را دارد. سود آن ریالی است؛ یعنی اگر نرخ ارز جهش کند، قدرت خرید دلاری آن کاهش می‌یابد، هرچند رقم ریالی آن مرتب بزرگ‌تر شود.

جدول کامل مقایسهٔ دلار و صندوق درآمد ثابت

ویژگی‌های ثابت دلار و صندوق درآمد ثابت
ویژگی دلار صندوق درآمد ثابت
نقدشوندگی بسیار بالا بالا
سطح نوسان تاریخی متوسط بسیار کم
حداقل سرمایه برای شروع کم بسیار کم
افق مناسب کوتاه تا میان‌مدت کوتاه‌مدت به بعد
سهولت خرید در ایران آسان (با محدودیت‌های قانونی) آسان
پوشش تاریخی تورم نسبی معمولاً کمتر از تورم
درآمد دوره‌ای ندارد سود دوره‌ای منظم
کارمزد / هزینه اسپرد خرید/فروش ناچیز
ریسک‌های خاص نگهداری فیزیکی، سیاست‌های ارزی ریسک نرخ بهره

دلار برای چه کسی مناسب است؟ صندوق درآمد ثابت برای چه کسی؟

دلار احتمالاً برای شما مناسب‌تر است اگر:

  • نگران جهش نرخ ارز در میان‌مدت هستید
  • هزینهٔ دلاری در پیش دارید (سفر، تحصیل، خرید خارجی)
  • سود دوره‌ای برایتان اولویت نیست
  • می‌خواهید بخشی از سبد مستقل از ریال باشد

صندوق درآمد ثابت احتمالاً برای شما مناسب‌تر است اگر:

  • به جریان نقدی منظم ریالی نیاز دارید
  • افق کوتاه دارید و حتی نوسان دلار هم برایتان زیاد است
  • هزینه‌هایتان ریالی است و برنامهٔ ارزی ندارید
  • دنبال جای امن برای صندوق اضطراری هستید

اشتباه رایج: چرا لازم نیست بین دلار و صندوق درآمد ثابت فقط یکی را انتخاب کنید

پرتکرارترین اشتباه، مقایسهٔ سود اسمی درآمد ثابت با تورم واقعی زندگی است؛ سودی که از تورم واقعی کمتر باشد، یعنی کاهش تدریجی قدرت خرید با ظاهری آرام. از طرف دیگر، نگه‌داشتن کل پس‌انداز به دلار هم در سال‌های ثبات ارزی هزینهٔ فرصت بزرگی دارد. ترکیب مناسب این دو به زمان نیاز به پول و پروفایل ریسک شما بستگی دارد — با تست ریسک رایگان سرمایم در حدود ۵ دقیقه پروفایلتان را بشناسید.

شروع تست ریسک

پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ دلار یا صندوق درآمد ثابت

سود صندوق درآمد ثابت بالاتر است یا رشد دلار؟

به دوره بستگی دارد: در سال‌های آرام ارزی سود درآمد ثابت جلوتر بوده و در سال‌های جهش ارزی، دلار با فاصله پیشی گرفته است. هیچ‌کدام در همهٔ دوره‌ها برنده نیست.

سود درآمد ثابت تضمینی است؟

پیش‌بینی است، نه تضمین قانونی؛ اما به دلیل ترکیب کم‌ریسک دارایی‌ها، در عمل معمولاً پایدار بوده است. نرخ مؤثر هر صندوق متفاوت است و باید جداگانه بررسی شود.

برای صندوق اضطراری کدام مناسب‌تر است؟

پولی که ممکن است هر لحظه لازم شود، به ثبات و نقدشوندگی فوری نیاز دارد؛ صندوق درآمد ثابت با نوسان ناچیز و ابطال سریع، رایج‌ترین انتخاب برای این نقش است، نه دلار فیزیکی.

می‌شود هر دو را هم‌زمان داشت؟

بله؛ رویکرد رایج، نگه‌داشتن هزینه‌های نزدیک در درآمد ثابت و بخش محافظ میان‌مدت در دارایی ارزی است. نسبت دقیق به شرایط مالی و پروفایل ریسک شما بستگی دارد.